Tag: endometriose

Afgelopen maand volgden wij een online kennissessie over ‘Voedingsadviezen bij endometriose.’ Endometriose is aan aandoening die gelukkig steeds meer aandacht krijgt in de medische wereld. Ook wij als diëtisten spreken steeds vaker vrouwen die deze diagnose hebben gekregen. Benieuwd wat we allemaal hebben geleerd? Lees dan snel verder!

Wat is endometriose?

Allereerst: wat is endometriose eigenlijk? Endometriose is een gynaecologische aandoening. Het wordt uitgelegd als een chronische ontstekingsziekte waarbij weefsel dat op baarmoederslijmvlies lijkt, buiten de baarmoeder groeit (bijvoorbeeld in de buikholte, op de darmen of blaas of in de eierstokken). Het komt voor bij 1 op de 10 vrouwen.

Er zijn verschillende soorten endometriose, kortgezegd:

• Oppervlakkige endometriose
• Endometriose in de eierstokken
• Diepe endometriose: weefsel in dieper omliggende structuren is aangetast zoals darmwand of blaas
• Adenomyose: weefsel groeit in de spierwand van de baarmoeder

Symptomen van endometriose variëren van hevige menstruatiepijn, chronische bekkenpijn, pijnlijke/moeizame stoelgang, zenuwpijn uitstralend naar benen tot onvruchtbaarheid, maag-darmklachten en zelfs spanningshoofdpijn. Heel breed en per persoon verschillend dus!

Voedingsadviezen bij endometriose

Als diëtist zijn wij natuurlijk benieuwd wat we het beste kunnen adviseren op voedingsgebied. Het is goed om hierbij te beseffen dat voeding alleen kan bijdragen aan vermindering van klachten, maar de aandoening (helaas) niet kan genezen.

Voedingsadvies bij endometriose bestaat uit vier stappen:

Stap 1: Gezonde basisvoeding

Hiermee bedoelen we: eten volgens de richtlijnen van de Schijf van Vijf. Dit is altijd de start. Je kunt het zien als een piramide, een gezond eetpatroon is de basis om op voort te bouwen. Er is namelijk een grote groep vrouwen die dusdanig veel baat heeft bij een gezonde basisvoeding, dat verdere vervolgstappen niet nodig zijn.

Stap 2: Endometriose specifieke voeding

Werkt stap 1 onvoldoende, dan gaan we door naar stap 2: endometriose specifieke voeding. Uit onderzoeken blijkt dat het volgende kan helpen:

• Ontstekingsremmende voeding verhogen: Zo veel mogelijk onbewerkte voeding gebruiken rijk aan antioxidanten (bepaalde fruitsoorten zoals bessen, bepaalde groentes zoals donkere bladgroentes, noten en zaden, bepaalde kruiden en specerijen) i.c.m. voldoende omega 3 vetzuren uit vette vis en plantaardige oliën.
• Ontstekingsbevorderende voeding verlagen: Bijvoorbeeld sterk bewerkte producten (kant-en-klaar maaltijden, fastfood), producten op basis van wit meel, producten rijk aan verzadigd vet, producten met veel toegevoegd suiker, alcohol en rood vlees. Dit betekent natuurlijk niet dat deze producten nooit gegeten kunnen worden, maar het advies is om deze producten zo min mogelijk op te nemen in je basis voedingspatroon.
• Rijk aan fermenteerbare vezels: Dit zijn bijvoorbeeld vezels in groente, fruit, peulvruchten, volkoren graanproducten en noten. Onderzoeken laten zien dat darmbacteriën deze vezels afbreken. Hierbij komt een vetzuur vrij wat een belangrijke energiebron is voor de cellen van onze darmwand. Dit vetzuur kan bijdragen aan een betere darmbarrière en beïnvloedt op die manier indirect ontstekingsprocessen in het lichaam.
• Met extra aandacht voor: voldoende vitamine D, voldoende calcium uit zuivelproducten en magnesium. Onderzoeken laten zien dat deze mineralen een actieve bijdrage leveren aan het verminderen van klachten bij endometriose.

Stap 3: Andere diëten & individuele voedingsaanpassingen

Werkt stap 2 onvoldoende, dan gaan we door naar stap 3. Omdat de klachten per persoon zo verschillend zijn, kan het zinvol zijn om bepaalde andere diëten in te zetten. Bijvoorbeeld bij maag-darmklachten kun je denken aan het FODMAP-dieet. Let op: doe dit altijd onder begeleiding van een diëtist. Ga niet op eigen houtje voedingsgroepen schrappen, want de kans op tekorten of het onnodig vermijden van voedingsgroepen is groot.

Stap 4: Voedingssupplementen

Voedingssupplementen worden alleen geadviseerd bij aantoonbare tekorten in voedingsstoffen en/of risico hierop. Oftewel: laat je niet verleiden door aanbieders van supplementen die je wijs maken dat hun product dé oplossing gaat zijn voor al jouw klachten. Eigenlijk is suppletie alleen nodig als uit bloedonderzoek naar voren komt dat er een tekort is.

Feiten en fabels

Er gaan op internet veel fabels rond over voedingsadviezen bij endometriose die helaas niet wetenschappelijk onderbouwd zijn. Denk aan:

• “Eet geen sojaproducten bij endometriose”
• “Vermijd zuivel, eieren, mais, tarwe, koolzaadolie, soja, dierlijke producten en granen”
• “Vermijd cafeïne”

Dit maakt het extra lastig om het kaf van het koren te onderscheiden.

Tot slot

Er wordt steeds meer bekend over endometriose en wat dit betekent voor ons werk als diëtist. Het belangrijkste is een voedzame basis van waaruit eventuele verdere stappen genomen kunnen worden. Echter is er ook nog veel onbekend. Pas recentelijk krijgt dit ziektebeeld meer aandacht in de wetenschap. Het zou daarom goed kunnen dat de voedingsadviezen in de toekomst wijzigen of aangevuld gaan worden. Meer bekendheid, kennis en aandacht voor dit ziektebeeld (en de gevolgen) is in onze ogen dan ook zeker op zijn plaats!